آموزش سیدا،دانا و گام بگام تمام پایه

پیامبر اکرم (ص) فرمودند:

اِنَّ اللّه‏َ یحِبُّ بُغاةَ العِلمِ خداوند جویندگان دانش را دوست دارد.
درود بر شما جویندگان علم و دانش و فاتحان قله معرفت

بازخورد

•بازخورد، در واقع فعاليتي است که جريان يادگيري را در کلاس عمق مي‌بخشد. بازخوردهاي توصيفي، به دليل سهولت در برقراري ارتباط و انتقال دقيق‌ترِ منظور و مقصود معلّم، از عهده‌ي اين منظور بهتر برمي‌آيد. فعاليت‌هاي يادگيري دانش‌آموز از طريق باز خورد، در مسير انتظارات آموزشي قرار مي‌گيرد. با وجود بازخورد توصيفي است که ارزش‌يابي، رشد دهنده ، توانمند‌ساز و پويا مي‌شود.

•بازخورد نه تنها به دانش آموزان درباره ی چگونگی مهارت ودانشی که کسب کرده اند اطلاعات می دهد ، بلکه به آن ها می گوید که چگونه مهارت ها و دانش خود را ارتقا دهند.به این ترتیب دامنه ی تجربیات دانش آموزان در جریان یادگیری توسعه می یابد.

•در حقیقت بازخود، هسته ی مرکزی فرآیند یاددهی یادگیری است.

انواع بازخورد

از منظر ابزار ارتباط

•بازخوردهاي شفاهي، مانند گفت‌وگوي معلّم با دانش‌آموزي كه در حال حل كردن يك مسئله است.

•بازخوردهاي كتبي يا نوشتاري، مانند آن چه كه معلّم بر روي تكاليف دانش‌آموزان مي‌نويسد.

از منظر محتوا

•بازخوردهاي شناختي: بازخوردهايي كه به دانش‌آموزان در باره‌ي يادگيري مطالب و مباحث درس ها ارائه مي گردد.

•بازخوردهاي فراشناختي: بازخوردهايي كه در باره‌ي روش‌ها و نحوه‌ي يادگيري دانش‌آموزان ارائه مي‌شود.

•به طور كلي درس گرفتن از خطاها و موفقيت ها زمينه رسيدن به فراشناخت را فراهم مي كند.برخي از مهارت هاي فراشناختي عبارتند ار:

•پرسيدن از خود

•آموزش دادن به ديگران

•خلاصه كردن مطالب مورد بحث در كلاس

•نوشتن مطالب مهم در حاشيه كتاب

•پرسش و پاسخ با هم كلاسي

•نمونه هايي از بازخوردهاي فراشناختي:

•دخترم تو از طريق پرسش و پاسخ با دوستانت،مطالب درسي را بهتر ياد مي گيري.

•پسرم سعي كن بعد از نوشتن هر جمله آن را با صداي بلند بخواني تا اشكال جمله ات را بفهمي.آن وقت جمله ات را درست كن.

•در اين مثال ها معلم روش يادگيري را به دانش آموز نشان ميدهد نه روش حل مسئله را.لذا اين بازخوردها فراشناختي هستند.

بازخورد های عاطفی

•اين بازخوردها عمدتاً تشويقي هستند.كه بر اساس موفقيت فراگير در كسب نتيجه يا پيشرفت در يادگيري و يا تلاشي كه براي تحقق اهداف يادگيري انجام مي دهد،ارائه مي شود.

•آفرين – هزار آفرين و مانند اين ها از اين جمله اند.

از منظر ارائه دهنده يا منبع بازخورد

جريان بازخورد تنها بين معلّم ودانش‌آموزان شكل نمي‌گيرد بلكه بازخورد بين:

• دانش‌آموز و دانش‌آموز( هم‌سال‌سنجي)؛

• دانش‌آموز و والدين (سنجش والدين)؛

•والدين و معلّم؛

•و هم چنين بين دانش‌آموز و خودش ( خودسنجي) نيز شكل مي‌گيرد.

از منظر زمان ارائه‌ي بازخورد و ارتباط با يادگيري

•بازخوردهاي فرآيندي: بازخوردهايي كه دانش‌آموزان در جريان فعاليت‌هاي يادگيري خود دريافت مي‌كنند.

•بازخوردهاي پاياني: بازخوردهايي كه دانش‌آموزان در پايان يك مرحله از يادگيري، مانند پايان نيم سال و پايان سال، به صورت گزارش مشروحِ پيشرفت تحصيلي، دريافت مي‌كنند.

بازخورد فرايندي

هدف از بازخورد در حين فرايند ياددهي يادگيري اين است كه اين فرايند به شكل مستمر با نيازهاي يادگيري دانش‌آموزان و انتظارات آموزشي منطبق و سازگار شود. اين كار، تدريس را واقعي‌تر مي کند و معلّم را از داشتن تصورات غير واقعي درباره‌ي نيازهاي دانش‌آموزان دور مي‌سازد.

ويژگيهاي بازخورد فرايندي

۱- بازخوردها، جزئي از فرآيند ياددهي يادگيري، تلقي شود.

۲- پيوسته باشد؛

۳- سودمند باشد؛

۴- به موقع باشد؛

۵- منبع بازخورد بايد متنوع باشد؛(معلم ،هم کلاسی ها، والدین ،خود دانش آموز و...)

۶- توصيفي باشد.(داوری هایی است که دانش آموز را در مسیر بهبود عملکرد خویش ، یاری می رساند)

گفت گو در بازخورد بسیار مهم است(بازخورد های شفاهی)

مولفه هاي بازخورد

به طور کلي يک بازخورد کامل شامل دو بخش به شرح زير است:

•1- توصيف وضعيت موجود دانش آموز شامل:

الف) بيان قوتها و

ب) بيان ضعفها.

•2- ارائه رهنمود

مولفه ی توصیف عملکرد

در توصيف عملکرد دانش‌آموز بايد به اين مفاهيم توجه نمود تا از هم‌ديگرتميزداده شود.اين مفاهيم عبارتنداز: تلاش،پيشرفت و نتيجه.

منظور از تلاش، کوشش هاي فردي دانش‌آموزاست که براي تحقق اهداف و انتظارات صورت گرفته است.

مفهوم پيشرفت، ناظر به تغييرات حاصل از اين کوشش‌هاست.

نتيجه همان ميزان تحقق انتظارات مي باشد. البته نتيجه گاهي نيز فراتر از انتظارات است که در توصيف وضعيت دانش آموز بايد مورد توجه قرار گيرد.

•بيان موفقيت ها،هرچند محدود و اندك،بيش از بيان خطاها به دانش آموز اعتماد به نفس مي دهد و انگيزه اش را براي يادگيري زياد مي كند.

•رهنمود معلم،دانش آموز را در رفع خطاها و توسعه ي موفقيت هايش كمك مي كند.

•بازخورد صرفاً به انعكاس ضعف ها و قوت ها محدود نمي شود.بلكه آن چه بازخورد را پويا و سازنده مي سازد مؤلفه ي دوم يعني « ارائه رهنمود » است .

مولفه ي ر هنمود

بخش رهنمودِ بازخورد توصيفي، در واقع حاصل تحليل نقاط ضعف و قوت کار دانش‌آموز است و تلاشي است که معلّم به آن مي پردازد تا فعاليت‌هاي دانش‌آموزان بهتر و مناسب‌تر در جهت انتظارات يادگيري هدايت شود. رهنمود مي‌تواند يک اشاره و راهنمايي ساده باشد تا فعاليت دانش‌آموزان در مسير مناسب قرار گيرد «ترميمي» يا مي‌تواند فعاليت‌هاي يادگيري گسترده‌تري را پيش‌نهاد كند.«امتدادي»

نمونه ي يک بازخورد

هدف : جمع آوری اطلاعات(گیاهان دارویی)

«دخترم مي‌بينم با تلاش زياد و دقت، توانسته‌اي اطلاعات مناسبي را به دست آوري. مطالب شما درباره‌ي فوايد درماني گل بنفشه ناقص است. سعي کن آن را کامل کني. گزارشت را يک بار ديگر بخوان ونشانه گذاري آن را اصلاح کن.»

نمونه هايي از بازخوردهاي ارزشيابي توصيفي

•فرزندم از اينکه از عهده ي انجام کار برآمده اي خوشحالم

•عزيزم با ذوق و سليقه اي که در تو مي بينم توانايي زيبانويسي را داري يا بهتر از اين باشي.

•پيداست که براي انجام اين کار تلاش نموده اي يا ننموده اي .

•خوشحالم که براي حل مسائل رياضي ، کوشا بوده اي يا هستي

•فرزندم وقتي دقت تو را در درس يا تکاليف مي بينم خوشحال مي شوم يا از تلاش تو لذت مي برم .

•پسرم ! توانايي انجام آزمايش هاي علوم را داشتي ، توانايي تو را در انجام آزمايش ها ديدم ، موفقیت تو را خواهانم .

•دختر خوبم ! شما به تمام اهداف در جمع و تفريق هاي اساسي در حد مطلوب دست يافته اي .

•اين طور به نظر مي رسد که در درس .... مشکل داري . اميدوارم که با انجام فعاليت ها در منزل يا تمرين و تکرار تلاش کنيم تا موفق گردي . موفقيت در زمينه ي درس نياز به تمرين دارد. لطفاً تمرين کن.

•پسر خوب و عزيزم در ديکته نياز به تمرين بيشتر داري . اميد است در اين زمينه تلاش کني تا موفق گردي .

•از اينکه امروز موفق شدي خوشحالم

•پشتکار و تلاش شما مي تواند در موفقيت و پيروزي مؤثر باشد .

•از انيکه نسبت به يادگيري درس ..... شوق زياد داري لذت مي برم.

•بهتر است در زمينه .... کوشش بيشتري بکني تا موفق گردي .

•از اينکه مهارت لازم براي حل مسئله داري خوشحالم .

•از توانايي به کارگيري دانش تو عزيزم ابراز شادي مي کنم .

•عزيزم لازمه ي پيشرفت خواستن است .

•دلبندم هرگز کاري را که امروز مي تواني انجام دهي به فردا موکول نکن .

•خوشحالم که شرکت فعال در گروه و درس و مدرسه داري.

•پسرم : کساني موفق مي شوند و موفق باقي مي مانند که تلاش و تمرين داشته باشند.

•فرشته بهشتي آخر وقت نوشتي ؟

•فرشته بهشتي بي حوصله نوشتي ؟

•جمعه چقدر حواست دقيقه خيلي کارت

•مشقت شده مرتب اي کودک مؤدب

•زنده باشي و سالم تلاش بکن تو دائم

•اول بخوان بعد بنويس اي کودک خوش نويس

•دخترم بايد بدونه هميشه يادش بمونه

•که سمت راست يکي است سمت چپ ده تايي است

• اول بخوان سؤال ها خوب فکر بکن به آنها

•سپس جوابشان ده با دقت و با خنده

•شادي شادي با ورزش اول درس بعد گردش

•گوشه برگه هايت برگه هاي کتابت

•چه کار کنيم صاف بشه قشنگ و زيبا بشه .

(( تا فرصتی دوباره خدا نگهدار ))