دستورالعمل اجرايي راهبران آموزشي و تربيتي مدارس روستايي و كلاس هاي چند پايه
شيوه اجرا:
مقدمه :
به منظور بهبود مديريت و تسهيل امر نظارت و راهنمايي بر فعاليت هاي آموزشي و پرورشي ، اداري و منابع مالي مدارس روستايي و عشايري و مرزي داراي كلاس هاي چند پايه ، افرادي توانمندبه عنوان راهبر آموزشي و تربيتي ( راهنماي فعاليت هاي آموزشي و تربيتي مدارس روستايي و كلاس هاي چند پايه ) در مناطقي كه فاقد مجتمع هاي آموزشي و پرورشي روستايي و عشايري مي باشند ، تخصيص مي يابد تا فرآيند آموزش و يادگيري مدارس را هدايت ، نظارت و راهبري نمايند . اين افراد با توجه به شرايط ، از بين مشمولين طرح طبقه بندي معلمان كشور انتخاب مي شوند.
تعریف:
راهبر آموزشي و تربيتي (راهنماي فعاليت هاي آموزشي و تربيتي مدارس روستايي وكلاس هاي چند پايه ) نيروي رسمي وپيماني آموزش و پرورش است كه ضمن برخورداري از شايستگي ها و صلاحيتهاي دانشي و مهارتي روزآمد ، هدايت، راهبري و نظارت بر فرآيندهاي آموزشي و پرورشي را از طريق بهره گيري از شيوه ها و روشهاي مناسب با تمركز بر فعاليت مدارس، مديران، معلمان وساير كاركنان در جهت دستیابی به تعالي مديريت آموزشگاهي و رشد و بالندگي حرفه اي كاركنان در راستاي تسهيل تحقق اهداف آموزشي و پرورشي بر عهده دارد.
الف) اهداف
1-ارتقاي كيفي امور آموزشي و پرورشي در مدارس مورد نظر
2 - ارتقاي سطح مهارت هاي حرفه اي معلمان و تبادل تجربيات آموزشي و پرورشي
3- جلوگيري از افت تحصيلي دانش آموزان با ارائه خدمات مشاوره اي و راهبري آموزشي
4-كاهش فاصله سطح علمي دانش آموزان و رسيدن به سطح ميانگين منطقه اي
ب) وظایف:
- بازديد ماهانه حداقل يكبار از هرمدرسه حوزه تحت نظارت خود
- بررسي طرح درس، نحوه تدریس معلمان و برنامه هفتگي مدرسه و تعيين نقاط قوت وضعف معلم و ارائه راهنماييهاي لازم به معلم مربوطه
- نیاز سنجی و تعیین اولویت های آموزشی معلمان تحت پوشش و اعلام آنها به اداره متبوع
- حضور در شورای آموزگاران هر یک از مدارس تحت پوشش حداقل سه بار در طول سال تحصیلی و ارائه گزارش به اداره متبوع .
- هدایت معلمان در زمینه استفاده از روشهاي نوين آموزشی با تاكيد بر روشهاي تلفیقي در كلاسهاي چندپايه
- پیگیری اقدامات معلمان و مدرسه در زمینه شناسایی دانش آموزان با نیازهای ویژه و دارای اختلالات یادگیری - نظارت بر عملکرد آموزشی و پرورشی مدارس و انجام راهنمایی های لازم با بهره گیری از روش های نوین.
- پیشنهاد سازوکارهای مناسب برای ترغیب و تشویق معلمان و کارکنان مدارس تحت پوشش به اداره متبوع.
- نظارت بر فرایندپيشرفت تحصيلي و تربيتي دانش آموزان و تهيه و ارائه گزارشهاي تحليلي در اين زمينه
- تهيه ، اجرا و هدايت برنامه هاي اقدام پژوهي و درس پژوهي در مدارس تحت پوشش در جهت تقويت و بهبود سطح آموزشي و تربيتي مدارس
- ارائه خدمات راهنمایی و مشاوره ی آموزشی و تربیتی به معلمان و کارکنان مدارس تحت پوشش .
- نظارت براجراي مناسب برنامه درسي درطول سال تحصيلي، متناسب باتقويم اجرايي.و فراهم نمودن زمينه ارتقاء بهره وري مدارس
-ايجاد زمينه تعامل و ارتباط بين معلمين و اداره آموزش و پرورش و انعكاس به موقع مشكلات آموزشي و پرورشي و ايمني به اداره متبوع به منظور پيشگيري از هر گونه حادثه
- آشنا نمودن معلمين با شرح وظايف معلمي و تلاش در خصوص حل مشكلات آموزشي و پرورشي به منظور رعايت ضوابط و مقررات موجود
-نظارت بر ساماندهي مناسب نيروي انساني به منظور تامين مناسب و به موقع معلم براي كلاس هاي درس حوزه ماموريت
-هماهنگي و جلب مشاركت مسئولان محلي ( بخشداران ، دهياران ، شوراي اسلامي و...) به منظور مساعدت درتهيه امكانات رفاهي معلمان در حد مقدورات (مسكن و...)
-ارزشيابي مديران و معلمان مدارس تحت پوشش
تذكرمهم: از آنجاييكه انجام وظايف تعيين شده ، نياز به صرف وقت و تلاش مداوم راهبران آموزشي و تربيتي (راهنماي فعاليت هاي آموزشي و تربيتي مدارس روستايي وكلاس هاي چند پايه ) دارد ، ضروري است مسئولين محترم منطقه از ارجاع امور غير مرتبط با وظايف ايشان جدا خودداري نمايند.
ج) شرایط ، ویژگی ها و نحوه ی انتخاب :
- راهبران آموزشی و تربیتی از بين معلمان ، مديران و معاونين مدارس داراي شرايط از طريق سازوكارهاي ذيل، توسط اداره آموزش و پرورش ناحیه/ منطقه/ شهرستان انتخاب و منصوب می گردند.
شرایط عمومی و اختصاصی :
1- دارابودن شرايط عمومي احراز مديريت مدارس( واحدهاي عملياتي ) مطابق دستورالعمل اجرايي نحوه انتخاب و انتصاب مديران ، مصوبه ششصد وهفتادوسومين جلسه شوراي عالي آموزش وپرورش مورخ 22/1/81 واصلاحات بعدي آن و ساير ضوابط و مقررات و الزاما ازبين آموزگاران ، مديران و معاونان و كارشناسان دوره ابتدايي
2- داشتن مدرك تحصيلي کارشناسی ارشد در رشته هاي تحصيلي مرتبط ( به ترتيب اولويت آموزش ابتدايي، شاخه هاي علوم تربيتي ، مشاوره و راهنمايي ، روانشناسي) و شاغل به خدمت در دوره ابتدايي
*چنانچه در منطقه اي افراد واجد شرايط بند 2 وجود نداشته باشد ، كميته انتخاب راهبران آموزشي و تربيتي مي تواند از داوطلبان داراي مدارك تحصيلي کارشناسی در رشته هاي مذكور كه داراي حداقل پنج سال سابقه مدیریت در مدارس ابتدایی باشند، ثبت نام به عمل آورد.
3- داشتن حداقل10 سال سابقه خدمت (5 سال آن تدريس دركلاس هاي چند پايه دوره ابتدايي)
در شرایط برابر، اولويت انتخاب با افراد داراي شرايط زير مي باشد:
1- بومی بودن و آشنايي كامل با منطقه ماموريت
2- سابقه تدریس بیشتر در کلاس های چند پایه
3- اخذ رتبه اول تا سوم در جشنواره الگوهای برتر تدریس ، درس پژوهي و اقدام پژوهي
4- داشتن سابقه مدیریت یا معاونت مدارس
5- داشتن پژوهش و تالیف در موضوعات مرتبط با حوزه آموزش ابتدایی
6- تحصيلات بالاتر در رشته هاي فوق الذكر
ویژگی ها :
- توانایی برقراری ارتباط و نفوذ در دیگران و مقبولیت و محبوبیت اجتماعی
- مهارت تدریس و راهنمایی افراد در زمینه راههای جدید و پیشرفته برای انجام امور و ایجاد انگیزه در افراد
- توانایی در استفاده از فن آوری های نوین
- توانایی شناخت واستفاده از ابزار و وسایل آموزشی
- توانایی تجزیه و تحلیل موضوع و درک موقعیت و شرایط محیطی
- توانايي برگزاري دوره هاي آموزشي ضمن خدمت مورد نياز معلمان كلاس هاي چند پايه
نحوه ی انتخاب :
به منظور نظارت بر فرايند انتخاب راهبران آموزشي و تربيتي، در هر منطقه آموزشي کارگروهی متشكل از افراد زير تحت نظارت و هماهنگی اداره کل آموزش و پرورش استان تشكيل مي گردد :
1- رئيس اداره آموزش و پرورش ناحيه/منطقه/شهرستان
2- معاون آموزش ابتدايي يا معاون آموزشي(در مناطقي كه معاون آموزش ابتدايي وجود ندارد.)
3- کارشناس مسئول / کارشناس آموزش ابتدایی
4- کارشناس مسئول / کارشناس تکنولوژی و گروههاي آموزشي
5- کارشناس مسئول / کارشناس ارزیابی عملکرد
6- كارشناس مسئول امور اداري
7- كارشناس مسئول مشاوره
8- كارشناس مسئول حراست
*دراستان هايي كه داراي ادارات مستقل عشايري مي باشند يك نفر به عنوان نماينده عشاير در كارگروه شركت مي نمايد.
وظايف کارگروه انتخاب راهبران آموزشي و تربيتي:
- تعیین سیاست های اجرایی نحوه انتخاب راهبران آموزشی و تربیتی
- تعيين مدارس و محدوده ها وتعداد راهبران آموزشي و تربيتي مورد نياز منطقه و نحوه سازماندهي آنان(بر اساس شرايط و ضوابط آيين نامه )
- هدایت و نظارت بر انتخاب راهبران آموزشی و تربیتی
- ارائه گزارش عملکرد به اداره كل آموزش و پرورش استان
- رسیدگی به شكايات و اعتراضات داوطلبان
فرآیند انتخاب و انتصاب راهبران آموزشی و تربیتی:
الف- ابلاغ شيوه نامه راهبران آموزشي و تربيتي به مدارس تابعه تا 25 مرداد ماه 95
- فراخوان واطلاع رسانی به موقع جهت آگاهي معلمان واجد شرايط در خصوص نحوه انتخاب راهبران آموزشي و تربیتی
ب- ثبت نام از داوطلبان ظرف مدت 15 روز و بررسي سوابق متقاضيان ، حداكثر تا هفته اول شهريورماه95
- برگزاري آزمون سنجش صلاحيت علمي – مهارتي داوطلبان تا 20 شهريورماه 95
- اعلام اسامی واجدین شرایط به تعداد دو برابر ظرفیت جهت شرکت در مصاحبه، پس از اخذ استعلام از مراجع ذیربط وانجام مصاحبه حضوری از داوطلبان و اعلام نتيجه به کارگروه و صدور ابلاغ تا 25 شهريورماه 95.
تذكر: انتخاب راهبران آموزشي و تربيتي مورد نياز براساس نتایج مصاحبه وامتیازات فضلی صورت می پذيرد. چنانچه در منطقه اي تعداد متقاضيان كمتر يا برابر با تعداد راهبران آموزشي و تربيتي مورد نياز باشد ، تمامي متقاضيان در صورت دارا بودن شرايط احراز، پذيرفته خواهند شد.
- اعلام مشخصات كامل راهبران آموزشی و تربیتی پذيرفته شده به همراه تعداد كلاس و مدارس حوزه نظارت به اداره كل آموزش و پرورش استان حداکثر تا نيمه مهر ماه 95
– تهيه و ارسال گزارش جامع مراحل انتخاب راهبر ان آموزشی وتربیتی استان به معاونت آموزش ابتدايي وزارت متبوع، حداكثر تا پايان مهر ماه 95
- برگزاري دوره ي آموزشي تخصصي 40 ساعته پيش از خدمت برای راهبران آموزشي و تربیتی انتخاب شده بر اساس ماده 6 آیین نامه چگونگی تشکیل و اداره کلاس های چند پایه ) تا پايان مهرماه 95
تذكر: گذراندن اين دوره آموزشي براي تمامي راهبران آموزشي و تربیتی انتخاب شده، پيش از آغاز فعاليت آنان الزامي است.
-نحوه برگزاري دوره آموزشي و تامين اعتبار آن متعاقبا از سوي مركز منابع انساني و فناوري اطلاعات ابلاغ خواهد شد.
جدول زمان بندي انجام فعاليت ها به شرح ذيل مي باشد .
رديف | عنوان فعاليت | زمان اجرا | مجري | پيگيري كننده |
1 | ابلاغ شيوه نامه راهبران آموزشي و تربيتي به مدارس تابعه | تا 25 مرداد95 | استان | معاونت آموزش ابتدايي وزارت |
2 | ثبت نام از داوطلبان ظرف مدت 15 روز و بررسي سوابق متقاضيان | تاهفته اول شهريور95 | مناطق | " |
3 | برگزاري آزمون سنجش علمي داوطلبان وانجام مصاحبه واعلام نتايج | تا 20شهريور95 | استان | " |
4 | صدور ابلاغ راهبران آموزشی و تربیتی | تا 25 شهريور 95 | " | " |
5 | اعلام مشخصات كامل راهبران آموزشي و تربيتي پذيرفته شده به همراه تعداد كلاس و مدارس حوزه نظارت به اداره كل آموزش و پرورش استان | تا نيمه مهرماه95 | مناطق | " |
6 | تهيه و ارسال گزارش جامع مراحل انتخاب راهبران آموزشی وتربیتی استان به معاونت آموزش ابتدايي وزارت متبوع | تاپايان مهر 95 | استان | " |
7 | برگزاري دوره ي آموزشي تخصصي 40 ساعته پيش از خدمت راهبران آموزشي و تربيتي | تا پايان مهر95 | " | " |
د) نحوه فعاليت:
- راهبر آموزشي وتربيتي موظف است چهار روز از فعاليت موظف خود را در طول هفته به بازدید از مدارس حوزه ي تحت ماموريت اختصاص داده و دو روز باقيمانده را هم به پيگيري امور اداري و فعاليت در گروههای آموزشی اداره متبوع بپردازد.
تذكر: نظارت بر فعاليت راهبران آموزشي و تربيتي مستقيما بر عهده معاون آموزش ابتدايي يا معاون آموزشي اداره آموزش و پرورش شهرستان/ ناحيه/ منطقه مي باشد.
- در اولین جلسه راهبران آموزشي و تربيتي منطقه ، یک نفر به عنوان نماینده راهبران آموزشي و تربیتی منطقه انتخاب و توسط رئیس منطقه منصوب می شود. اين فرد ضمن اينكه هفته اي سه روز از كلاس ها و مدارس حوزه ماموريت خود بازديد مي نمايد ، همچنين وظیفه هماهنگی برنامه ها ، برگزاری جلسات و ارائه گزارش به معاون آموزش ابتدایی/ آموزشي منطقه/شهرستان/ ناحیه را برعهده دارد. نماینده راهبران آموزشي و تربيتي با مشارکت سایر اعضاء، برنامه سالانه راهبران آموزشي منطقه را تنظیم می نمایند.
- نماینده راهبران آموزشي و تربيتي موظف است ماهانه یکبار نسبت به تشکیل جلسات عمومی با حضور کلیه راهبران آموزشي و تربيتي منطقه اقدام و گزارش آن را به معاون آموزش ابتدايي منطقه ارائه نماید.
- به منظور بهبود کیفیت آموزشی و ارتقاء سطح توانمندی حرفه ای معلمان كلاسهاي چندپايه ، شورای آموزگاران اين مدارس به صورت قطبی تشکیل گرديده و راهبران آموزشي و تربيتي مدیریت و برنامه ریزی آن را بر عهده دارند.
- مدت خدمت راهبران آموزشي و تربيتي منصوب شده 2 سال تحصيلي تعيین مي گردد . چنانچه به عللي از سوي مسئولين منطقه ادامه خدمت آنان ميسر نباشد، لغو ابلاغ يا قبول استعفاي آنان قبل از اتمام مدت تعيين شده، مي بايست در شورای انتخاب راهبران آموزشي و تربيتي مطرح و تصميم مناسب اتخاذ و به مدير منطقه جهت اخذ تصميم نهايي اعلام گردد.
تذكر: استمرار فعالیت راهبران آموزشي و تربیتی بعد از مدت 2 سال منوط به رضایت و موافقت اداره آموزش و پرورش منطقه می باشد.
- از بین افراد صاحب نظر و داراي سابقه موثر در مديريت كلاس هاي چند پايه ، یک نفر به عنوان مسئول گروههاي آموزشي راهبران آموزشي و تربيتي چند پايه با انتخاب معاون آموزش ابتدایی استان و ابلاغ مدیرکل استان به عنوان عضو شوراي راهبري وگروههای آموزشی ابتدایی استان منصوب مي گردد. این فرد به صورت موظف تمام وقت در هفته ، در گروههاي آموزشي ابتدايي استان به فعاليت مي پردازد.
-مسئول گروههاي آموزشي راهبران آموزشي و تربيتي استان موظف است در جلسات ماهانه شوراي راهبري حضور فعال داشته و گزارشات ماهانه واصله از نماينده راهبران آموزشي و تربيتي مناطق را بررسي ، طبقه بندي و تحليل نموده و نتايج را در شوراي راهبري استان مطرح و پيگيري نمايد .
- مسئول گروههاي آموزشي راهبران استان عهده دار تدوين برنامه هاي آموزش براي معلمان روستايي و عشايري در زمينه مديريت كلاس ، تدريس ، مشاوره و... مي باشد.
-مسئول گروههاي آموزشي راهبران آموزشي و تربيتي استان گزارشات واصله را بررسي و تحليل وبصورت فصلي ( سه ماه يكبار ) طبق چك ليست هاي پيوست ( دفتر راهنماي نظارت و راهبري آموزشي و تربيتي متعاقبا به همراه نرم افزار مربوطه ارسال مي گردد. ) به دفتر آموزش دبستاني ارسال مي نمايد .
- مسئول گروههاي آموزشي راهبران آموزشي و تربيتي استان با هماهنگي شوراي راهبري استان محتواي علمي و بسته هاي آموزشي ويژه راهبران آموزشي و معلمان كلاس هاي چند پايه استان را تهيه خواهد نمود.
ه) نحوه ی بکارگیری:
-به استناد ماده 3 آيين نامه " چگونگي تشكيل و اداره كلاس هاي چند پايه " مصوبه هشتصدونود و پنجمين جلسه شوراي عالي آموزش و پرورش مورخ 29/2/1393 و پيرو بند 4 صفحه 18 بخشنامه شماره 9641 مورخ 25/1/95 در مناطقي كه فاقد مجتمع ها ي آموزشي و پرورشي روستايي و عشايري مي باشند ، نيروي راهبر آموزشي و پرورشي اختصاص مي يابد.
- هر منطقه متناسب با شرايط اقليمي، پراكندگي مدارس، تعداد كلاس در هر مدرسه و تعداد پايه هاي موجود در هر كلاس، طول مسافت و زمان تردد، دشواري تردد در مسير و ميزان خستگي و فرسايش ناشي از آن، نسبت به سازماندهي راهبر آموزشي و تربيتي به اين شرح اقدام مي نمايد:
به ازاء 10 تا 20 كلاس چندپايه در مناطق صعب العبور و پراكنده و به ازاء 20 تا 40 كلاس چندپايه در ساير مناطق، يك نفر راهبر آموزشي و تربيتي ( راهنماي فعاليت هاي آموزشي و تربيتي مدارس روستايي و كلاس هاي چند پايه ) اختصاص مي يابد.
تذكر:استان ها بر اساس جدول تخصيص و سهميه بندي پيوست ، نسبت به تعيين تعداد راهبران در مناطق تابعه اقدام نمايند..
و) نحوه ي حمايت مادي ومعنوي از راهبران آموزشي و تربيتي:
- راهبر آموزشي و تربيتي از فوق العاده هاي ذيل بهره مند خواهد شد:
1- فوق العاده مديريت براساس ضوابط ومقررات مربوطه
2-فوق العاده ماموريت و اياب و ذهاب
- فوق العاده ماموريت راهبران آموزشي و تربيتي به ازاي 20روز دهگردشي بدون بيتوته ( بدون توقف شبانه ) ويا 10 روز با بيتوته در هر ماه از ده روز فوق العاده ماموريت كامل روزانه پس از صدور گواهي از سوي مسئولين ذيربط و تائيد رئيس اداره آموزش و پرورش با رعايت ضوابط و مقررات مربوطه ، قابل پرداخت است .
- فوق العاده ماموريت و اياب و ذهاب جهت راهبر آموزشي با مدرك تحصيلي كارشناسي ارشد و سابقه خدمت 16 الي 20 سال سابقه در سال 1395 بر مبناي متوسط مبلغ روزانه 830000 ريال و با احتساب10روزماموريت در ماه مبلغ 8300000 ريال مي باشدكه حداقل 50 % آن به صورت ماهانه پرداخت خواهد شد.